U Kini, još u drugom vjeku prije nove ere, postojala je taktička vojna igra u kojoj su vojnici na većem prostoru šutirali kožnu loptu punjenu perjem. Cilj je bio otvor postavljen između dva štapa.
Veliki fudbal je definisan osnivanjem Engleskog fudbalskog saveza 1863. godine, kada su prvi put donesena pravila igre. Odatle se proširio širom sveta i postao najpopularniji sport globalno.
Mali fudbal (poznat kao futsal) nastao je u Južnoj Americi 1930-ih, prvenstveno kao rešenje za igranje u zatvorenim prostorima. Njegova pravila su se razvijala nezavisno, a FIFA je prvo pokroviteljstvo Svjetskog futsal prvenstva imala 1989. godine na takmičenju koji se održalo u Holandiji.
Mali fudbal je brza, dinamična i tehnički zahtjevna verzija velikog fudbala.
Veliki i mali futbal – sličnosti i razlike. Osim veličine terena za igru, broja igrača i vremena igranja razlika je i u pravilima. Takođe, mali fudbal ima drugačije taktičke i fizičke zahtjeve što ga čini dinamičnijim. U velikom futbalu ritam se mijenja, ima sporijih faza, dužih priprema napada ….. Mali fudbal posjeduje stalni visoki intenzitet, gotovo bez pauze, brze tranzicije i veći broj dodira sa loptom. Što nije slučaj u velikom futbalu. Naravno sve to na malom prostoru. Kada su u pitanju momenti grešaka tokom igre takođe ima razlike. U velikom futbalu grešku je ponekad lakše ispraviti jer se ima više prostora i vremena, dok u malom futbalu svaka greška gotovo odmah vodi u šansu za protivnika. Naravno ima i slicnosti. Oba sporta posjeduju timski duh gdje se traži kvalitetna saradnja, jasna komunikacija i pored individualne i kolektivna taktika. Što se tiče uticaja na razvoj mladih futbalera (veliki fudbal) bitno je da u trenažnom procesu mali fudbal služi kao trening za tehniku (dribling, dodavanje, šut, kontrola lopte)… a veliki fudbal za fizičku i taktičku zrelost.
Negdje pročitah: Veliki fudbal je poput simfonije – orkestrirana igra i lijepa za uho (oko) ako je strateški dobro ukomponovana. Mali fudbal (futsal) je poput jazza – brz, dinamičan, sa stalnim izmjenama.
Autor: Senad Kreso
FIS-GOL TIM
Sarajevo, 26. januar 2026